Παρουσίαση/Προβολή

Τι είναι η Βακτηριολογία;

Η Βακτηριολογία, είναι μια εξειδικευμένη βιολογική επιστήμη που κύριο αντικείμενο σύγχρονης έρευνας και μελέτης της είναι οι μορφές και οι ιδιότητες των βακτηρίων. Αποτελεί ιδιαίτερο κλάδο της Μικροβιολογίας.

Η Βακτηριολογία θεωρείται μεταγενέστερη της Μικροβιολογίας και φέρεται να ξεκίνησε το 1680 από τις έρευνες του Άντον φαν Λέβενχουκ. Ως ιδιαίτερη όμως επιστήμη άρχισε να εμφανίζεται σχεδόν 200 χρόνια μετά, το 1850 από τους Γάλλους ερευνητές Ραβαίν και Ρουαγιέ που συνεχίσθηκε από τον Γερμανό Κον όταν το 1872 δημοσίευσε τη πρώτη ταξινόμηση βακτηρίων.

Για την ιστορία όμως της επιστήμης αυτής θα πρέπει ν΄ αναφερθεί ότι η πρώτη καλλιέργεια βακτηρίων που έγινε σε πειράματα ήταν το 1776 από τον Ιταλό φυσιοδίφη Λάζαρο Σπαλατζάνι.

Η Βακτηριολογία έφθασε στην ακμή της με τις εργασίες και τα σχόλια των Λουί Παστέρ και Ρόμπερτ Κοχ.

Σημαντικές Προσωπικότητες:

Φαν Λέβενχουκ: Ο Άντον φαν Λέβενχουκ (Antoni van Leeuwenhoek, 24 Οκτωβρίου 1632 - 26 Αυγούστου 1723) ήταν Ολλανδός έμπορος και επιστήμονας. Δεν είχε λάβει πανεπιστημιακή μόρφωση, αλλά διέθετε οξύ μαθηματικό πνεύμα και μεγάλη δεξιότητα στα χέρια.

Από τα νεανικά του χρόνια ασχολήθηκε με το μικροσκόπιο. Πειραματίστηκε με τους αμφίκυρτους φακούς μικρής εστιακής απόστασης και κατόρθωσε να πετύχει μεγεθύνσεις και διαύγεια εικόνων πολύ καλύτερες από αυτές των σύνθετων μικροσκοπίων, χάρη σε μια υψηλής ποιότητας μέθοδο κοπής των φακών, το μυστικό της οποίας δεν αποκάλυψε.[2] Με τα ισχυρά όργανα που κατασκεύασε, παρατήρησε και περιέγραψε τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τους ζυμομύκητες και τα σπερματοζωάρια.[2] Έκανε έρευνες σχετικές με την ιστολογία του ανθρώπου και τη βιολογία των εντόμων,[2] ενώ μελέτησε την τριχοειδή κυκλοφορία του αίματος. Δημοσίευσε τα αποτελέσματα των ερευνών του στα «Φιλοσοφικά Πρακτικά» της Βασιλικής Εταιρείας της Αγγλίας και στα «Υπομνήματα» της Γαλλικής Ακαδημίας Επιστημών. Οι παρατηρήσεις του έφεραν επανάσταση όχι μόνο στο χώρο της βιολογίας μα και της φιλοσοφίας, καθώς αποτέλεσαν το κομμάτι εκείνο της επιστημονικής επανάστασης του 17ου αιώνα που προκάλεσε σαρωτικές αλλαγές στην ανθρώπινη γνώση για το μικρόκοσμο, εκτός από το μακρόκοσμο, με τον οποίο ασχολούνταν οι αστρονόμοι.

Σπαλαντζάνι: Ο Λάζαρος Σπαλαντζάνι ή Σπαλαντσάνι (Lazaro Spallanzani) (12 Ιανουαρίου 1729 - 11 Φεβρουαρίου 1799) ήταν Ιταλός φυσιοδίφης (φυσιολόγος) από τους σημαντικότερους στο χώρο της βιολογίας.

Γεννήθηκε στο Σκαντιάνο στις 12 Ιανουαρίου του 1729 και στην αρχή σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια. Γρήγορα όμως μεταπήδησε στη Φυσική και στη Μεταφυσική όπου και αναδείχθηκε καθηγητής της Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Μοντένα και στη συνέχεια στο πανεπιστήμιο της Παβία όπου και ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την επιστημονική έρευνα. Εκεί ανέπτυξε τη θεωρία του, περί αβιογένεσης.

Ο Σπαλατζάνι ασχολήθηκε επίσης με τη μελέτη της κυκλοφορίας του αίματος. Μολονότι ο Σπαλαντζάνι εξέτασε τα σπερματοζωάρια δεν είχε καταφέρει ν΄ αντιληφθεί τον πραγματικό τους ρόλο πιστεύοντας πως ήταν παράσιτα. Στις τελευταίες του έρευνες προσπάθησε ν΄ αποδείξει πως ένα σώμα μεταλλάσσεται εκ της γνωστής σήμερα αναγωγής του οξυγόνου σε διοξείδιο του άνθρακα.

Λουί Παστέρ: Ο Λουί Ζαν Παστέρ (Louis Jean Pasteur), απαντώμενος στην παλαιότερη ελληνική βιβλιογραφία και με την εξελληνισμένη μορφή Λουδοβίκος Παστέρ (27 Δεκεμβρίου 1822 – 28 Σεπτεμβρίου 1895), ήταν Γάλλος χημικός που έγινε διάσημος για τις ανακαλύψεις του στη Μικροβιολογία, τόσο ώστε να αποκληθεί «Πατέρας της Μικροβιολογίας» και της Ανοσολογίας. Τα πειράματά του επιβεβαίωσαν τη θεωρία ότι πολλές ασθένειες προκαλούνται από μικρόβια, ενώ ο ίδιος δημιούργησε το πρώτο εμβόλιο για τη λύσσα (αντιλυσσικός ορός). Είναι επίσης γνωστός από τον τρόπο που εφεύρε για να αποτρέπεται το ξίνισμα του γάλακτος και του κρασιού, καθώς αυτή η διαδικασία πήρε το όνομά του και ονομάζεται παστερίωση. Αρκετές είναι και οι ανακαλύψεις του στο πεδίο της Χημείας, με σημαντικότερη την ανακάλυψη της ασυμμετρίας των κρυστάλλων

Ρόμπερτ Κόχ: Ο Ρόμπερτ Κοχ (11 Δεκεμβρίου 1843 - 27 Μαΐου 1910), γεννημένος στο χωριό Κλάουσταλ του Αννόβερου, ήταν διάσημος ιατρός και ο θεμελιωτής της μικροβιολογίας και της βακτηριολογίας. Ήταν ο άνθρωπος που ανακάλυψε το 1882 τον βάκιλο της φυματίωσης του ανθρώπου (Mycobacterium tuberculosis, Μυκοβακτήριον της φυματίωσης), τον γνωστό από τότε «Βάκιλο του Κοχ», καθώς επίσης και το μικρόβιο της χολέρας (Vibrio cholerae, Δονάκιον της χολέρας). Ασχολήθηκε ακόμα συστηματικά με τις λοιμώδεις ασθένειες και συστηματοποίησε την έρευνα μέσω του μικροσκοπίου. Όλες οι μελέτες του άνοιξαν το δρόμο για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των επιδημιών.

Ιστορικοί σταθμοί της Βακτηριολογίας

• 1680 ο Άντον φαν Λέβενχουκ ξεκινά τις πρώιμες έρευνες.
• 1844 ο Ιγνάτιος Ζέμελβαϊς αναφέρεται επίσημα στη μολυσματική προέλευση του επιλόχιου πυρετού. Τίθενται οι βάσεις της μεταδοτικότητας και ασηψίας.
• 1850 ο Νταβαίν περιγράφει το βακτήριο του άνθρακα. Αναγνωρίζεται ο ρόλος των μικροοργανισμών στις ασθένειες.
• 1857 Έναρξη εποχής Παστέρ, με αναφορά στη γαλακτική ζύμωση. Τίθενται οι βάσεις της βακτηριολογικής τεχνικής, (απομόνωσης και καλλιέργειας βακτηρίων).
• 1878 Αναγνώριση του σταφυλόκοκκου από τον Παστέρ. Το ίδιο έτος ο Σεντιγιό δημιουργεί τον όρο μικρόβιο.
• 1879 Αναγνώριση του στρεπτόκοκκου από τον Παστέρ που παράλληλα μελετά τη χολέρα των ορνίθων. Μελέτη του άνθρακα. Εμβολιασμός (του Πουιγύ λε Φορ). Έννοια ανοσοποίησης. Πρώτες γνώσεις για τη φυματίωση.
• 1882 Αναγνώριση και καλλιέργεια του βάκιλλου της φυματίωσης του ανθρώπου από τον Ρόμπερτ Κοχ.
• 1884 ο Χανς Κρίστιαν Γκραμ εφαρμόζει την ομώνυμη μέθοδο χρώσης κατα Gram + ή -.
• 1887-1890 ο Ρου προσδιορίζει τις τοξίνες και αντιτοξίνες.
• 1892 οι Πφάιφερ και Μέτσνικοφ ανακαλύπτουν τη λύση των βακτηρίων από τον ορό ανοσοποιημένου ινδικού χοιριδίου. Τίθενται οι βάσεις της ορολογικής διαγνωστικής.
• 1896 ο Φερνάν Βιντάλ αναπτύσσει την οροδιαγνωστική του τυφοειδούς πυρετού.
• 1925 ο Γκαστόν Ραμόν ανακαλύπτει τη διφθεριτική αντιτοξίνη.
• 1928 Έναρξη εποχής της βακτηριακής γενετικής και μετασχηματισμών βακτηρίων.
• 1929 Έναρξη εποχής των αντιβιοτικών. Ο Αλεξάντερ Φλέμινγκ ανακαλύπτει ουσία που αναστέλλει τον σταφυλόκοκκο.

Πηγή: wikipedia

Μαθησιακοί στόχοι

Σκοπός του μαθήματος είναι οι φοιτητές να αποκτήσουν τις βασικές γνώσεις των περισσοτέρων βακτηρίων (Μορφολογία, ταξινόμηση, αντιγονικότητα, βιοχημικές δοκιμασίες, ταυτοποίηση, κλινική εικόνα, παθογόνο δράση, διάγνωση και θεραπεία) και να μάθουν τις τεχνικές και τις αρχές που εφαρμόζονται για την ταυτοποίηση και καταπολέμηση των βακτηρίων.

Διδάσκοντες

Δρόσος Παναγιώτης: Τρίτη 12-2 και Τρίτη 2-4

Αδαμοπούλου Μαρία: Τετάρτη 4-6 και Πέμπτη 4-6

Παπαευσταθίου Αθανάσιος: Πέμπτη 8-10 και Πέμπτη 10-12

Προτεινόμενα συγγράμματα

ΒΑΚΤΗΡΙΟΛΟΓΙΑ

Επιλογές Συγγραμμάτων:

1. • Βιβλίο [22768743]: Ιατρική μικροβιολογία, P. MURRAY, K. ROSENTHAL, M. PFALLER Λεπτομέρειες
2. • Βιβλίο [13256946]: Ιατρική Μικροβιολογία, Greenwood D., Slack R. Λεπτομέρειες

    

Πηγή: Εύδοξος